در آستانه ششمین میعاد با بازی تاج و تخت

got s7

رفیقم اقبال همان سال نخست و به محض اتمام فصل نخست، آن ده قسمت جادویی سریال را برایم پیچید در یک لوح فشرده که ببین این اصل جنس‌است! گفتم مثل لاست نشود که کلی جذب شویم و کلی در عالم معنایی اثر تفسیر کنیم اما در فصل آخر بفهمیم سرکار بوده‌ایم و کلا عالم معنایی چندانی در کار نبوده؟ گفت: خیالت راحت! چون این سریال یک اقتباس‌است از رمانی بزرگ‌ به قلمی نویسنده‌ای بزرگ و نه یک داستان که توسط گروه نویسندگان سریال، فصل به فصل نوشته‌شود و تهش به شر چگونه تمام‌کردنش بمانند! گفت: رمان سترگی که قرار‌ است هفت کتاب باشد و پنج کتابش تاکنون منتشر شده و هر کتاب در حد هزار صفحه‌است که قصه را با جزئیات و دقت دارد پیش می‌برد لذا خیالت تخت که به فرجام درست خواهد رسید. بهش گفتم: چه خوب ولی با این اوصاف سریال طولانی خواهد شد و ما به پای این اثر پیر خواهیم شد! اقبال هم آهی کشید و گفت: عمرمان خواهد گذشت و پیر خواهیم شد …
و نرم نرم پیر هم شدیم واقعا، چون شمردم و دیدم امسال دارم ششمین انتظار را برای تماشای همزمان و هفتگی سریال تجربه می‌کنم. نگاه کردم این شش سال چه پر واقعه بود برای عمرم که من در آن هم پدر از کف دادم و هم خود پدر شدم و بزرگ شدم اما همچنان در حریم این افسانه همچون کودکی ذوق‌زنان می‌چرخم و می‌گردم و سرمست می‌شوم. در جوار این داستان حال من همیشه بهتر است. گرچه نگرانی‌هایی هم دارم و باتوجه به انحرافات جهت‌داری که چند فصل گذشته در اقتباس رخ داده، آن خاطرجمعی شش سال پیش را نسبت به عاقبت بخیری سریال ندارم اما دیگر آلوده‌تر از آن شده‌ام که بخواهم تنزه‌طلبی کنم و خودم را کنار بکشم آن هم دم این فصول آخر که جهان گات و جهان نغمه مبهم‌ترین اوقاتشان را سپری می‌کنند. جناب مارتین هنوز کتاب ششم را منتشر نکرده که بخواهیم منتظر کتاب هفتم و منتظر پایان باشیم! از این سو سریال رأسا دارد کار داستان را تمام می‌کند و به انتها می‌رساند و حالا حالاها نخواهیم فهمید این پایان چقدر متکی بر کتاب و جناب مارتین خواهد بود و چقدر متکی بر سازندگان سریال مگر اینکه سالها بعد اگر عمرمان کفاف داد و کتاب هفتم و پایانی هم منتشر شد آن موقع بفهمیم عاقبت داستان را در کتاب و کنار هم بسنجیمش با عاقبت داستان در سریال! گات شوخی‌شوخی همه عمر ما را تا اطلاع ثانوی درگیر خود کرده، از اواخر جوانی تا اواخر میانسانی و شاید اوایل پیری. تازه اسپین‌آف‌ها هم در راه‌است! ای داااااد! چو عاشق می‌شدم گفتم که بردم گوهر مقصود/ ندانستم که این دریا چه موج خونفشان دارد! نکند حضرت حافظ هم به سهم خودش درگیر ازل دنیای نفمه آتش و یخ شده که این بیت را فرموده؟ نکند روزگاری معلوم شود آنچه واقعیت بوده وستروس بوده و این ما بودیم که افسانه‌های خیالی در عدم بودیم که مدام خواب وجود می‌دیدیم در جهان گات؟ قشنگ دیوانه‌شده‌ام!
وعده دیدار نزدیک‌است و باز آیین سالانه دوشنبه‌شبهای گات در پیش‌است! دوشنبه‌‌شبهای اپیزود دیدنمان و دوشنبه‌‌شبهای بحث‌های جوگیرانه بی‌پایانمان و دوشنبه‌‌شبهای بی‌خوابی‌هایمان! دوشنبه‌شب‌هایی که سال به سال بزم رفاقت‌هامان را شلوغتر و پرشورتر و غنی‌تر می‌کند، دوشنبه‌شب‌هایی که دیگر تبدیل شده به مراسمی جهانی و همگانی که قرار است حال همه ما را کنار یکدیگر بهتر کند. خدا کند که سریال راهش را گم نکند و چونان فصول گذشته که کمابیش چنین کرده، به گوهر وجودی جهان نغمه وفا کند و امانت گات را که حالا دیگر متعلق به هم دنیاست به سلامت و به حقیقت، به مقصد و به مقصود برساند. برای بیم‌ها و دلواپسی‌ها وقت بسیار است، عجالتا حال زمان امید‌ است و بی‌تابی آغاز! پس پیشاپیش ورود همگی دوستداران عالم گات به این زمستانی‌‌ترین تابستان عمرمان مبارکباد!

Winds of Winter

azor ahaiهر سال زمستان، رحمت می‌فرستم بر روح بلند مخترعان بخاری گازی. بر آن بزرگوارانی که این دستگاه مفید را جوری ساختند تا خلایق متصل با آن دست به یقه باشند و میان مردن از سرما و مردن از گازگرفتگی در تقلایی ابدی گرفتار بمانند. این گرفت و گیر از همان اتصال و روشن کردن بخاری شروع می‌شود تا همان روزی که زمستان، مغلوب بهار گردد و بخاری‌ها خاموش. همین حالا اگر در هر خانواری که سیستم گرمایشی منزلش بخاری‌است یک نفر که متخصص روشن کردن و مراقبت این آهن‌پاره باشد یافت نشود آن خانوار، شانس بقایش را در زمستان به کل از دست خواهد داد! یک نفر که بداند پیچ تنظیم را چقدر نگاه دارد و فندک را کی بزند که شمعک روشن شود و بعد شمعک را چه مدت با دست روشن نگاه دارد که با پیچش بعدی کل مشعل گر بگیرد و اگر هیچکدام درست رخ نداد، بتواند گرفت و گیر قضیه را در یک حدی رفع و رجوع کند و کار را راه بیندازد. یکی که انگشتانی مقاوم دارد در مقابل انواع فشردگی و در مقابل حرارت، یکی که توان چندین بار تکرار آن  عملیات جانکاه بخاری‌افروزی را داشته باشد و باز دستش قلم نشود، یکی که حواسش به گرمای لوله دودکش باشد و وقت و بی وقت و شب و نیمه‌شب سرانگشتانش را روی لوله دودکش بخاری بگذارد و وقتی انگشتانش سوخت اتفاقا خشنود شود که همه چیز مرتب‌است و همه زنده می‌مانیم و آنگاه که انگشتانش یخ کرد، مضطربانه بکوشد به ضرب پنجره گشودن و لوله درآوردن و باز وصل کردن، جریان هوای داغ را از بخاری به سمت دودکش بام برقرار کند مبادا یخ بماند و اهل خانه را قربانی و اگر نتوانست و نشد بخاری را خاموش کند و یک لحاف روی همه عزیزانش علاوه کند. یکی که دشمن وزش بادهای زمستانی باشد که در جهتی برعکس از بام و از طریق دودکش به سمت بخاری می‌وزند تا شعله‌های آبی و آرامش سرخ و خشمگین و تهدیدگر شوند. یکی که همه جوره بکوشد جهت این وزش شوم را عوض کند و به بیرون از خانه و به سوی بام هدایت کند با آزمودن انواع لوله و انواع کلاهک اچ و هزارجور گچکاری و الخ. یکی که حواسش باشد، شب به شب، ظرف آب روی بخاری را آب کند که هنگام خواب رطوبت هوا مناسب باشد مبادا خشکی گرم هوا، سبب آزردگی مجاری تنفس اهل خانه شود. یکی که هربار مصمم شود که اگر از این زمستان جان به در برد، در بهار آینده‌اش سیستم گرمایشی را به پکیجی چیزی ارتقا دهد و هر بهار و تابستان بفهمد که نه پولش را دارد و نه وقتش را و نه اصلا حوصله چنان عملیات عظیمی را! سلحشوری بی‌شمشیر و عاشق، یک تنه قد علم کرده در مقابل وحشت شب‌های طولانی زمستان، آنگاه که مرگ اطراف آدمیان می‌رقصد، تا خود ظهور بهار! یک آزور آهای خانگی!

وعده راستين آشوب

درباره سریال بازي تاج و تخت (2011)
کاری از ديويد بنيوف و دي بي وايس
بر اساس رمان جرج آر آر مارتين
ماخذ: روزنامه اعتماد سه شنبه 4 مهرماه ۱۳۹۱

براي اينكه بتواني وارد این بازی شوي باید قواعد بازی را بدانی. باید از دنيايي كه در آن زندگي ميكني و در حقيقت بدان معتادي كنده شوي تا وجودت پذيراي باور دنيايي دیگرگونه شود. پس در ابتداي هر قسمت براي ورود به حريم افسانه بايد از دالان عنوان بندي مفصل اثر عبور كني كه به سنت سينماي كلاسيك قصه را از لانگ شات ترين حالت ممكن آغاز ميكند يعني نمايش نقشه جغرافيايي جهان قصه كه چونان يك انيميشن توريستي اقليمها و سرزمين‌هاي مهم را به مسافران تازه آنجا كه ما باشيم معرفي می‌كند كه يكسر با نقشه جهان ما متفاوت است. انگار زمين باشد در دوراني ناشناخته و يا اصلا ارض ديگري باشد كه فرض دوم با حقيقت سازگارتر است چراكه ما با جهاني سر و كار داريم كه گردش فصولش ساليانه نيست و زمستاني سخت و تاريك می‌آيد و بقدر چند نسل طول می‌كشد تا باز بقدر چند سال تابستان حاكم شود. جهان خونيني كه انسانش هنوز قدرتهاي جادويي را در خاطر دارد. زخم آخرين اژدهايان ويرانگر را چشيده و براي مقابله با هجوم وايت واكرهاي هولناك ديواري عظيم ساخته و زماني نيست كه آرامش و صلح آنقدر حاكم باشد كه او دمی ‌از شمشيرش فارغ شود.

بگذاريد دمي بيشتر در آن دالان عنوانبندي بمانيم. جايي كه ما انگار نظاره گر آفرينش يكايك سرزمينها هستيم بي اينكه هنوز مردمي قدم بر آن نهاده باشد. قلعه‌هايي كه بنا می‌شود و راههايي كه بر زمين نقش می‌بنند و برجهايي بلند و مستحكم كه از دل سنگ سر به در می‌آورند و درختي مقدس كه از دل خاك می‌رويد و می‌بالد. موسيقي درخشاني كه رامين جوادي روي اين تيتراژ ساخته انگار چكيده كوچك اين افسانه ملتهب است. قطعه‌اي كه تماما بر ضرباهنگ طبل جنگ استوار است و روي اين ضرب برانگیزاننده ملودي‌هايي از جنس بيم و اميد همچون امواجي خروشان مدام در تبديل و تحولند به يكديگر. نغمه‌ای كه از بيم آغاز ميشود و به بيم ختم می‌گردد.

از آن دالان اساسي كه خارج شويم به صحن خونين افسانه وارد خواهيم شد و تازه آنجاست که بايد بگيريم يك گوشه ساكت بنشينيم و وحشت و حيرت خودمان را از سبوعيت اين دنيا آرام كنيم و چند قسمتي فقط تماشا كنيم ببينيم اين دنيا اصلا دست كيست، توي كله مردمانش چه خبر است، توي سر حاكمانش چه ميگذرد، رقباي قدرت كيانند و ارباب شرافت كدام و رنج و غربت سهم كيست. وقتي از همه اينها سر در آوردي تازه همه اين آدمها و اين مناسبات به چشمت آشنا ميرسد و اين لحظه كشف اين مطلب است كه اين دنيا در عين همه تفاوتهاي شكلي كه با دنياي ما دارد، در باطن و معنا، چيزي جز همين دنياي خودمان در همين عصر حاضر نيست. نويسنده بزرگي عمري گذاشته و قصه ما را براي خود ما به تحرير درآورده چرا كه بشر موجودي فراموش كار و اهل عادت است و آنچه اطرافش ميگذرد در حقيقت نميبيند. مثل خشونت و سبوعيتي كه در تصاوير اين سريال تحمل تماشايش آسان نيست اما چيزي نيست جز آنچه در امروز همين دنياي ما همچنان تن و جان آدميان را می‌آزارد و ما هر روز در تلويزيون شاهد اخبارش هستيم و خيلي كه توجه كنيم شبكه را عوض ميكنيم يا كلا خاموشش ميكنيم كه راحت تر باشيم.

داستان آينه جادويي اش را برابر ما ميگيرد كه در نظر اول خويشتن را در آن به جا نياوريم و بگوییم این ما نیستیم و وقتي هم كه خود را به جا آورديم ديگر آنقدر به آينه خيره شده ايم كه از آن تصوير كابوسناك رهايي نداشته باشيم و همچنان مسحورانه نسخه افسانه وار خود را پي بگيريم وقتي می‌بينيم دیگر با این آدمها در آن تمدن‌های غریب، غریبه نیستیم. مردمي كه پشت سر سرداران و سلحشوران خود در گذشته‌ای نه چندان دور برخاستند و شاه ديوانه و اژدهايانش را به زير كشيدند و سرداري از ميان خود را بر تخت آهنين نشاندند كه فتح باب دوران تازه‌ای در هفت اقليم باشد و اين البته جايي قبل از آغاز قصه است كه قصه ما از جايي آغاز ميشود كه سردار نامدار ديروز شاه ماليخوليايي و افسرده امروز است. يكپارچگي سرزمين و مردم دارد هرآينه سست تر می‌شود. فراموشي غليظي همه را در بر گرفته و توي ذهن مردمش خوش خيالي و امنيتي پوشالي حاكم شده كه آخرين اژدهايان هلاك شده اند و وايت واكرهاي سرزمين هميشه زمستان هم كه هشت هزار سال است كه انگار در خوابند و رويت نشده اند و نقلشان بيشتر شبيه داستانهاي ترسناك براي تنبيه كودكان است تا خاطره‌ای مسلم پس آن دیوار عظیم را هم بیهوده می‌دانند. اژدها هم وقتي از خاطره نسلها برود ميشود افسانه‌ای كه كسي ديگر اطمینانی به قطعیت وجودش ندارد. خدایان، دین و آن درخت هم دیگر اعتباری نزد خلایق ندارد و دم به دم پوزخندی است حواله هر آنچه با چشم سر دیده نمی‌شود می‌کنند. در دوران جديد انگار فقط آدمها مانده اند و آدمها. سرداران و سلحشوران فاتح هر يك به اقليم و به خلوت خويش و به سوی سرا و سوداي خويش بازگشته اند و فرومايگان تازه ميدان يافته وارد بازي خونين قدرت شده اند آن هم در دمادم غروب تابستاني بلند و پرفتوحات. آنگاه که نسيم سردي وزيدن گرفته و ترجيع بند خوفناكِ “زمستان در راه است!” صدر اخبار و اقوال است و شاه عاشق و غمگين قبل از پايان كارش گزاره ديگري به آن ترجيع بند افزود: جنگ در راه  است.

بازي تاج و تخت قصه انسان است وقتي می‌پندارد قدرت‌هاي فرا انساني را مغلوب ساخته و خود حاكم بي چون چراي جهان است و در چنين جهاني آن تخت آهنين مدعيان آشكار و نهان بسيار به خود خواهد ديد و خونها ريخته خواهد شد. مردم با مردم خواهند جنگيد، سرداران با سرداران، فرومايگان ظالمانه بر نيكان ظفر يابند. آنها بر این فتح غره خواهند شد غافل از آنكه قدرتهاي فرا انساني در حال خيزش و ظهور دوباره اند و نيك سيرتان چون ستونهاي نامرئي اين جهان پرآشوب دوام خواهند داشت گرچه ناديدني و خاموش. بقول آن فرمانده فرزانه و پير، جناب مورمونت كه گفت: وايت واكرها حمله كنند ديگر چه تفاوت دارد كدامين شاه بر تخت آهنين تكيه زده باشد! اين گرداب همه را غرق خواهد كرد.

زمستان و تاريكي در راه است، جنگ در راه است، طوفان شمشيرها در راه است. جادوی سیاه آزاد گشته‌است. جوجه اژدهايان دارند بزرگ و آتشين می‌شوند. وايت واكرهاي رعب آور و خيالي پنداشته شده، واقعا به سمت آدمها در حال قشون كشي اند. آشوب و تباهي در راه است. درد و مرگ و خونریزی در راه است. در اين افق تيره‌گون بهار رويايي بيش نخواهد بود مادامكه شومی این زمستان و این ظلمت و این جنگ جملگي از درون انسان جوشیده و هنوز می‌جوشد همچون تولد بدشگون آن هیولای سیاه.